Pierwszym krokiem w postępowaniu upadłościowym są czynności związane z ogłoszeniem upadłości. W ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o otwarcie postępowania upadłościowego, sąd ma obowiązek go rozpatrzyć zazwyczaj na posiedzeniu niejawnym. Ma prawo jednak do wyznaczenia rozprawy, jeżeli zdaniem sądu zajdzie taka konieczność. Na posiedzeniu niejawnym możliwością sądu jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub części, nawet wówczas gdy wyznaczył rozprawę. W terminie 2 miesięcy od wpłynięcia wniosku, sąd wydaje postanowienie, w którym wyraża zgodę na ogłoszenie upadłości dłużnika lub orzeka o oddaleniu tego wniosku. Z racji tego, że „fałszywy” dłużnik w ciągu tych dwóch miesięcy mógłby roztrwonić swój majątek, ustawa wprowadza narzędzia chroniące wierzycieli przed takim zachowaniem dłużnika. Sąd prowadząc postępowanie o ogłoszenie upadłości z urzędu realizuje postępowanie zabezpieczające. Nowe przepisy traktują o tym, że sąd oddali wniosek dłużnika w przypadku gdy niewypłacalność jego nie była spowodowana niezależnymi od niego okolicznościami, a szczególnie wtedy gdy dłużnik będąc świadomy swojej niewypłacalności, dalej zaciągał zobowiązania a również w sytuacjach gdzie dłużnik rozwiązał ze swoim pracodawcą stosunek pracy z jego winy bądź wyraził na to zgodę. Osoby, które zostały zwolnione dyscyplinarnie albo za porozumieniem stron z pracy nie maja prawa skorzystania z upadłości konsumenckiej.
Osoby posiadające na swoim koncie kredyt konsolidacyjny na spłatę innych zobowiązań lub osoby, które przestały spłacać swoje zobowiązania, a później dokonały jakiegoś zakupu, wynajęły czy zaciągały kredyty w celach spekulacyjnych również nie maja co liczyć na oddłużenie się. Wniosek o ogłoszenie upadłości sąd oddali na zasadach ogólnych, jeżeli majątek dłużnika nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania. Oddali go również, gdy w okresie 10 lat przed jego złożeniem w stosunku do dłużnika:
prowadzono postępowanie upadłościowe lub inne, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań albo w którym zawarto układ, lub
prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym nie zaspokojono wszystkich wierzycieli, a dłużnik po jego zakończeniu lub umorzeniu postępowania zobowiązań swych nie wykonał, lub
prowadzono postępowanie upadłościowe wg przepisów prawa o postępowaniu upadłościowym wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek wszystkich wierzycieli, lub
czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Sposób na oddłużanie się w tym trybie nie może być zbyt częsty, dlatego na podstawie polskiego prawa (art. 118 Kodeksu Cywilnego) przyjęto, że czas między oddłużeniami się nie może być krótszy niż 10 lat. Bankructwo możemy ogłosić kilka razy w życiu lecz 1 raz w ciągu 10 lat.
Istotne jest również to, że 10 letni okres obowiązuje w razie, gdy sąd zajmie się sprawą lecz z jakiś powodów postępowanie umorzy, na przykład kiedy uzna, że dłużnik nie spełnia przesłanek do ogłoszenia upadłości konsumenckiej, gdyż nie wykonuje obowiązków wynikających z ustawy – ukryje jakikolwiek swój majątek lub nie dostarczy dokumentów obrazujących jego sytuacje finansową.
Pieniądze, które mamy, są narzędziem wolności. Pieniądze, za którymi się uganiamy – narzędziem niewoli. Jan Jakub Rousseau
